Zes maanden na de aardbeving
Door: Margot de Greef
Blijf op de hoogte en volg Margot
27 Februari 2022 | Nederland, Twijzel
Het is 7 februari geweest, de datum waarop traditiegetrouw een nieuwe president ingezworen wordt. Haïti blijft echter nog steeds zonder functionerend parlement, nu al ruim twee jaar, en ook zonder president, reeds meer dan zeven maanden. De minister-president lijkt niet van plan te zijn om zijn plaats aan iemand anders af te staan. Geen verkiezingen hebben plaatsgevonden.
De veiligheidssituatie gaat nog steeds achteruit. De macht en het terrein van de bendes nemen toe. Ze breiden uit naar andere wijken, waardoor het niet meer mogelijk is om te weten waar iemand veilig is. De eigenaar van een winkel wordt op klaarlichte dag uit zijn eigen zaak ontvoerd, onder toeziend oog van beveiligingscamera’s. Hij was de docent van een aantal van mijn collega’s. Dominees worden op zondag ontvoerd als ze naar of uit de kerk komen. Een arts werd ontvoerd voor de deur van het ziekenhuis. Dit zijn bekende mensen, grote namen, mensen die in het nieuws genoemd worden. Maar de ‘gewone mens’ wordt niet genoemd, verschijnt niet in het nieuws. Ontvoeringen zijn niet langer gericht op een bepaalde bevolkingsgroep. Ook mensen die in hun levensonderhoud voorzien door de verkoop van pinda’s of maaltijden op straat worden meegenomen. Vervolgens wordt er een absurd hoog geldbedrag geëist, wat niet bijeen is te brengen. Fabrieksmedewerkers staakten en eisten een loonsverhoging. Hierbij raakten meerdere journalisten gewond en werd er eveneens een journalist doodgeschoten. Amerika heeft het afgelopen jaar meer dan 20.000 Haïtianen gedeporteerd. Dat zijn er meer dan in totaal gedurende drie voorgangers van de huidige president.
Deze situatie maakt het erg lastig en risicovol om hulp te bieden in de gebieden die door de aardbeving geraakt zijn. Ook voor onze partnerorganisaties in het Noordwesten zijn de gevolgen merkbaar. Al meermalen zijn bussen en zelfs passagiers van motortaxi’s overvallen, verkracht, of ontvoerd, onderweg van het Noordwesten naar andere plaatsen. Bandieten openen het vuur op bussen, waarbij gewonden en doden vallen, passagiers beroofd worden. Geen mens is veilig. De voortdurende angst, onzekerheid, ongerustheid, het feit dat het volk zelf dit veroorzaakt, eist een tol. Mensen worden letterlijk ziek van de situatie. Vele gevallen van hoge bloeddruk, maar ook mentaal heeft het gevolgen.
Ik merk aan mijn collega dat de verslechterende situatie zwaar op zijn schouders weegt. Hij vraagt zich af of de kerken en organisaties die ons werk ondersteunen en financieren, beseffen onder wat voor omstandigheden de programma’s worden uitgevoerd. De verantwoordelijkheid voor het team weegt eveneens zwaar. Wat als hen onderweg iets overkomt? Zelfs politieagenten zijn betrokken bij ontvoeringen. Hoe weet je nog wie je kunt vertrouwen? Een overheidsinstantie is opgeheven wegens betrokkenheid bij geweld en overvallen. Dat betekent echter niet dat de wapens er niet meer zijn. Een bankmedewerker verzet zich tegen zijn ontvoering en wordt doodgeschoten.
Afgelopen week dienden we een verslag in over het werk verricht sinds de aardbeving van afgelopen augustus. Er werden 2.248 doden geregistreerd, 12.763 gewonden, 137.500 beschadigde of verwoeste woningen, met een impact op zo’n 800.000 mensen. Hoewel er niet zoveel en niet zo snel gehandeld kan worden als gehoopt, vanwege de zojuist beschreven situatie, mocht er toch heel wat gebeuren. Na de aardbeving zijn 307 mensen bezocht en geïnterviewd om van hen te horen wat er nodig is, wat prioriteiten zijn, wat er beschikbaar is. Ook werkt Church World Service in nauw contact met overheidsinstanties, op gemeenteniveau, provinciaal, en lokaal. Ons werk richt zich op de gemeente van Pestel.
In Pestel is welgeteld één kliniek, bescheiden omvang, de staf heeft geen vaste inkomsten. Het gebouw is beschadigd tijdens de aardbeving. Mensen uit omliggende dorpen hebben niet altijd de mogelijkheid om naar de kliniek te komen. Wegens de brandstofcrisis was transport nog lastiger en duurder dan normaal. Daarom was een van de eerste benodigdheden een mobiele kliniek, waarbij artsen en verpleegkundigen naar de dorpen toegingen. Gedurende tien dagen werden tien plaatsen bezocht. Men verwachtte zo’n 140 patiënten per dag, maar dat werden er meer, dus werd het team van artsen en verpleegkundigen uitgebreid. De kliniek gaf van tevoren aan welke medicijnen er beschikbaar moesten zijn. CWS kocht deze medicijnen in Port-au-Prince. Het transport van de medicijnen kon pas in november en december plaatsvinden, waardoor de mobiele kliniek ook pas op dat moment door kon gaan. Elke patiënt ontving een gratis consult en de nodige medicijnen. Voor mensen met duidelijke psychologische problemen of trauma was er eveneens psychologishe hulp beschikbaar. De ruimtes waar patiënten werden ontvangen, waren beschikbaar gesteld door het dorp: een kerk, een school, etc. ’s Ochtends vroeg vingen dorpsbewoners de patiënten op, zodat ze op basis van volgorde behandeld konden worden (waarbij zwangere vrouwen, ouderen en gehandicapten voorrang kregen). Buurtbewoners brachten bananen, kokosnoten, of andere vruchten naar de staf, aangezien niet overal eten verkrijgbaar was. Lokale wethouders hielden een oogje in het zeil. De plaatsen waren over het algemeen moeilijk bereikbaar, via slechte wegen. De auto kon niet overal komen. Op die plaatsen hielpen mensen de medicijnen naar de plaats van bestemming te dragen. Eén plaats moest zelfs per boot aangedaan worden.
In 10 dagen tijd zijn 1.807 patiënten behandeld. De hulp werd met grote vreugde en dankbaarheid ontvangen. Veel zieken hebben geen geld om een consult of medicijnen te betalen, of zelfs het transport om bij het ziekenhuis te komen. Ze zeiden eveneens dat de behoefte aan gezondheidheidszorg altijd op de eerste plaats komt. Een van de dominees die een kerk beschikbaar had gesteld, zei: “Gezondheid is belangrijk voor iedereen, ongeacht zijn of haar geloof, dus wij waren blij dat we onze kerk ter beschikking van CWS en het ziekenhuis konden stellen, zodat mensen in Toma Eli deze grote steun in gezondheidszorg konden ontvangen. Moge God het hele team zegenen, in de naam van de Heere Jezus Christus.”
We zijn nog aan het bedenken hoe er het beste vervolg gegeven kan worden aan deze mobiele kliniek. Mensen hebben verdere steun nodig. Er is een geval van kanker geconstateerd. Een kind met een hazenlip is verlaten door haar vader, vanwege haar uiterlijk. Ingrepen en zorg die in Nederland heel normaal zijn, zijn dat in Haïti niet.
De herbouw van huizen komt ook op start. Onze collega’s hebben diverse lokale organisaties ontmoet die in Pestel werken. Met twee hiervan wordt begonnen met huizenbouw, terwijl met een derde waterreservoirs gebouwd gaan worden. De ingenieurs in ons team hebben 27 gezinnen bezocht, van wie de huizen of reservoirs vernield zijn tijdens de aardbeving. Na zulke bezoeken hebben ze moeite om ’s avonds in slaap te vallen. De omstandigheden zijn niet te omschrijven en niet te bevatten. Van sommige huizen zijn alle muren verdwenen en staat alleen het raamwerk nog overeind. Met zeildoeken of golfplaten zijn tijdelijde muren gevormd. Andere woningen zijn volledig met de grond gelijk gemaakt. Gezinnen hebben een klein, laag, tijdelijk onderkomen gemaakt, wederom met zeildoek of golfplaat. We vragen ons af hoe een gezin van 6 personen kan slapen in een ruimte van minder dan 10 m2. Ook inboedel is verloren gegaan. Het zijn mensonwaardige omstandigheden, die je niet ongeraakt kunnen laten. Een brok in de keel, een traan in je oog, een slapeloze nacht. Mensen zijn onbeschermd tegen zon, wind, of regen. Latrines en keukens zijn eveneens vernield. Aangezien regen de belangrijkste waterbron is in deze omgeving, zijn de reservoirs van groot belang. De meerderheid daarvan is verwoest en kan geen regen meer opvangen. Ook door ingestorte daken wordt het opvangen van regenwater bemoeilijkt.
We zijn dankbaar voor de giften die we tot nu toe hebben ontvangen en die het mogelijk maken om te beginnen met herbouw. De eerste tien gezinnen zijn geselecteerd voor herbouw van woningen en vijf voor herbouw van reservoirs. Samen met 70 bouwlieden en leden van de organisaties, hebben deze 15 gezinnen deelgenomen aan een training over stevige bouwmethodes.
Behalve reservoirs is het ook de bedoeling om andere watersystemen te repareren. Er zijn daarom drie gebieden bezocht waar een watersysteem te vinden is. Een daarvan is gekozen voor reparatie en uitbreiding. Door de aardbeving zijn grote stenen gaan rollen en in de bronnen terechtgekomen. Vier scholen zijn eveneens bezocht, om te kijken wat de huidige situatie van water en sanitair is en hoe deze verbeterd dan wel gerepareerd kan worden.
Verder wordt er met scholen gekeken naar de behoefte aan psychosociale steun voor zowel leraren als leerlingen. De scholen hebben beperkte lesmaterialen, zowel boeken als schriften en ander materiaal. Drie scholen kregen de gelegenheid om een lijst op te stellen van benodigde boeken en overig lesmateriaal. Deze materialen namen ze in februari in ontvangst. De boeken zullen aan de leerlingen geleend worden, zodat ze een volgend schooljaar hergebruikt kunnen worden voor de volgende lichting.
De ogen van de wereld zijn momenteel gericht op de situatie tussen Rusland en Oekraïne. Wat doen we elkaar aan op deze wereld? Zoveel leed, angst, verdrukking, pijn, verdriet. Diep respect voor mijn collega’s, Patrick, Elondieu, Steven en Amost, die onder extreem moeilijke omstandigheden het werk voortzetten. Dankbaarheid aan zowel de uitvoerende partners als overheidsinstanties en de kerken, stichtingen en organisaties die ons werk financieren.
-
27 Februari 2022 - 21:20
Dick Verdouw:
Het is hartverscheurend dit alles te lezen. Een aardbeving is vreselijk, maar dat overkomt rijk en arm. Dat is en blijft een natuurramp. Maar wat mensen elkaar aandoen ... armoede kan het slechtste in een mens naar boven brengen. Op dit moment werk ik ook in dit gebied (op Curaçao) maar een bezoek aan onze sponsorkinderen zou onverantwoord zijn. Veel respect en gebed voor allen die met gevaar voor eigen leven, toch doorgaan met pogingen om land en bevolking te helpen. Tegen de stroom op, tegen de stroom in... maar is dat niet een kenmerk van het Koninkrijk van God? -
01 Maart 2022 - 09:39
Alice :
Het is niet voor te stellen wat mensen elkaar aan kunnen doen. En wat een moed is er voor nodig om dan toch de helpende hand te blijven bieden. We blijven bidden voor Haiti, hou vol!
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
